AI Maturity Scan: hoe AI-volwassen is je organisatie

Een wetenschappelijk onderbouwde diagnose van waar jouw organisatie staat met AI. Niet alleen het AI-team, maar de hele keten: strategie, waarde, beleid, mensen, data en techniek.

Wij brengen in 4 tot 6 weken in kaart waar je staat, waar je naartoe wil en wat de drie tot vijf prioriteiten zijn die het meeste verschil maken. Onderbouwd, vergelijkbaar en herhaalbaar.

Wat is de AI Maturity Scan?

Wij geloven dat AI-volwassenheid niet één score is, maar de balans tussen kunnen en willen op zeven plekken in de organisatie. Veel scans meten alleen het kunnen: hoe ver staat de strategie, hoe goed is de data, hoe volwassen is de governance. Wat dan ontbreekt, is of er voor elk van die onderwerpen daadwerkelijk een eigenaar is. Een organisatie die op papier op alle pijlers redelijk scoort, kan in de praktijk vastlopen omdat niemand de regie voert.

De AI Maturity Scan combineert daarom twee meetlagen. De eerste laag scoort de volwassenheid op zeven pijlers van strategie tot data. De tweede laag toetst of de zes operationele werkstromen die nodig zijn om AI te realiseren ook daadwerkelijk belegd zijn. Het samenspel tussen die twee lagen is wat onze aanpak onderscheidt: pijlers vertellen je hoe goed het gaat, werkstromen vertellen je of er überhaupt iemand verantwoordelijk voor is.

De scan combineert een vragenlijst van 34 items onder 15 tot 25 stakeholders met 6 tot 10 verdiepende interviews. De uitkomst is een spinnenweb op de zeven pijlers, een werkstroomketen die de zwakste schakel zichtbaar maakt en drie tot vijf concrete prioriteiten voor de komende periode.

Doorlooptijd: 4 tot 6 weken. Resultaat: een gedragen beeld waarmee je intern het gesprek kunt voeren en bestuurlijk verantwoord verder kunt bouwen.

Pijlers

Strategie, waarde, organisatie, mensen en cultuur, beleid en toezicht, bouw en beheer, data als fundament. Per pijler vier vragen op een 5-puntsschaal.

werkstromen

Trendverkenning, organisatieontwikkeling, toezicht en risicobeheersing, architectuur en platform, data en oplossingen, uitvoering. Per werkstroom meten wij of er een eigenaar is.

vragen

vragen, 15 tot 25 stakeholders Een gevalideerde vragenlijst plus 6 tot 10 stakeholderinterviews. Geen losse interviews, een meetbare basis met cijfers én duiding.

weken

Van intake tot terugkoppeling. Inclusief vragenlijst, interviews, analyse en presentatie van de bevindingen.

HERKEN JE DIT?

Organisaties die een Maturity Scan overwegen, zitten doorgaans met één of meer van deze vraagstukken. Één of twee herkenningspunten zijn meestal voldoende reden om te kijken waar jullie staan.

AI-pilots blijven steken

Er gebeurt op meerdere plekken iets met AI, maar opschalen wil niet vlotten. Niemand kan scherp benoemen waar dat aan ligt.

Niemand heeft de hele puzzel

IT, business, HR en governance werken vanuit verschillende beelden van hoe ver jullie zijn. Een gedeelde basis ontbreekt.

Werkstromen zijn verspreid of onbelegd

Innovatie, beleid, architectuur, portfolio. Het werk gebeurt op meerdere plekken in de marge van iemands echte functie. Daardoor blijft het kwetsbaar.

De EU AI Act-deadline tikt

Sinds februari 2025 moet AI-geletterdheid aantoonbaar zijn geborgd. Vanaf augustus 2026 volgen de bepalingen rond risicoclassificatie. Wie binnen jullie organisatie houdt dat structureel bij?

Wat de scan meet

Wij meten AI-volwassenheid op zeven pijlers, een indeling die in de markt breed is geadopteerd en wetenschappelijk is onderbouwd. De zeven pijlers staan op de schouders van vooraanstaand onderzoek: het toonaangevende AI Maturity Model dat als marktstandaard wordt gebruikt, peer-reviewed onderzoek van Mikalef en Gupta naar AI-capability, en de eisen uit de EU AI Act. Wij menen niet dat dit fundament zelf onze toegevoegde waarde is. Goede modellen mogen breed gebruikt worden, en wij gebruiken het beste wat er is.

Wat onze aanpak onderscheidt, is wat wij eraan toevoegen. Wij meten naast de pijlers ook de zes operationele werkstromen die nodig zijn om AI in de praktijk te realiseren. Pijlers vertellen je hoe goed het gaat, werkstromen vertellen je of er überhaupt iemand verantwoordelijk voor is. Juist het samenspel tussen die twee lagen levert de bruikbaarste inzichten, en is in onze ervaring vaak waar het echte vraagstuk zit.

Wij zien in de praktijk een terugkerend patroon: organisaties scoren op pijlers vaak redelijk omdat strategie en goede intenties op papier staan, terwijl de bijbehorende werkstroom verspreid of onbelegd is. Daar zit de kloof tussen ambitie en uitvoering. Door beide lagen tegelijk te meten en te visualiseren als spinnenweb plus werkstroomketen, maken wij die kloof zichtbaar en bespreekbaar.

Zeven pijlers

Strategie en richting

Heeft jullie organisatie een doordachte, gedragen AI-strategie, en leeft die ook in de praktijk? Wij meten of de AI-strategie expliciet verbonden is met de bredere bedrijfsstrategie, of de ambitie realistisch is gegeven jullie capaciteiten, of er een meerjarige roadmap met mijlpalen ligt en hoe systematisch AI-trends worden vertaald naar implicaties voor de eigen organisatie.

Hoe systematisch zet jullie organisatie AI om in waarde? Wij kijken naar het portfolio van AI use cases en hoe dat geprioriteerd wordt, of er expliciete business cases worden opgesteld vóór investeringen, of gerealiseerde waarde achteraf wordt gemeten en teruggekoppeld, en of geleerde lessen daadwerkelijk hergebruikt worden in nieuwe initiatieven.

Hoe is jullie organisatie ingericht om AI-werk te doen? Wij meten of AI-rollen en verantwoordelijkheden helder belegd zijn, of er een bewuste keuze ligt tussen zelf bouwen, samen ontwikkelen en inkopen, hoe externe partnerschappen strategisch worden gemanaged, en of business, IT en data echt cross-functioneel samenwerken in plaats van naast elkaar.

Zijn de mensen, de skills en het klimaat aanwezig om AI breed in te zetten? Wij meten of er zicht is op AI-vaardigheden en de gaten die nog gedicht moeten worden, of er een gestructureerd AI-geletterdheidsprogramma loopt dat alle medewerkers bereikt (zoals de EU AI Act vereist), of medewerkers ruimte voelen om twijfels en zorgen te uiten, en of leiderschap AI in eigen werk en gedrag voorleeft.

Voldoet jullie organisatie aan beleid, ethiek en wet- en regelgeving rond AI? Wij meten of er vastgelegd beleid is voor verantwoord AI-gebruik dat ook in de praktijk wordt toegepast, of risico’s rond privacy, bias, security en juridisch systematisch worden geïdentificeerd vóór livegang, of compliance met de EU AI Act en AVG aantoonbaar is, en of duidelijk is wie de kritische AI-keuzes maakt en daarover verantwoording aflegt.

Hoe volwassen is de manier waarop jullie AI-systemen bouwen, uitrollen en beheren? Wij kijken naar standaardisering van design, test en deployment, naar actieve monitoring op prestaties en model-drift in productie, naar de aanwezigheid van schaalbare infrastructuur (platformen, tooling, operationele processen voor AI-systemen), en naar de samenwerking tussen engineeringteams en de gebruikers van wat zij bouwen.

Is de databasis op orde waarop jullie AI rust? Wij meten of de datakwaliteit (compleetheid, juistheid, actualiteit) voldoende is voor de toepassingen die jullie willen bouwen, of relevante data toegankelijk is voor de juiste mensen én beschermd waar nodig, of herkomst, verwerking en gebruik van data helder zijn (data lineage), en of de data-infrastructuur voorbereid is op de eisen van AI.

Plus zes werkstromen

Naast de pijlers meten wij of de zes operationele werkstromen die nodig zijn om AI te realiseren in jullie organisatie belegd zijn. Per werkstroom kies je uit vier opties: onbelegd, verspreid, belegd, of robuust belegd.

In de praktijk komt het regelmatig voor dat een pijler redelijk scoort terwijl de bijbehorende werkstroom verspreid of onbelegd is. Bijvoorbeeld: de pijler Bouw en beheer scoort 3 op een schaal van 5, maar de werkstroom Architectuur en platform heeft geen duidelijke eigenaar. Dat is een patroon waar deze tweede laag op gemaakt is om aandacht voor te krijgen. In het rapport visualiseren wij de zes werkstromen als een keten zodat de zwakste schakel direct zichtbaar wordt.

WerkstroomWat het inhoudt
Trendverkenning en partnerschappenAI-trends volgen, partnerschappen onderhouden, nieuwe AI-mogelijkheden verkennen en transformationele AI incuberen.
OrganisatieontwikkelingAI-organisatie opbouwen, AI-vaardigheden in de breedte ontwikkelen, impact van AI op rollen en functies managen.
Toezicht en risicobeheersingEthisch AI-gebruik borgen, beleidskader ontwikkelen, AI-risico’s (privacy, bias, security, juridisch) beheersen.
Architectuur en platformAI-architectuur en -platformen ontwerpen en beheren, build-versus-buy-beslissingen nemen.
Data en oplossingenAI-bruikbare data creëren en onderhouden, AI-portfolio en AI-oplossingen in productie managen.
UitvoeringGeplande AI-initiatieven uitvoeren en sturen op scope, kosten, kwaliteit en tijd.

Hoe de scan werkt

Van de eerste intake tot de terugkoppeling werken wij in vijf stappen. De doorlooptijd is 4 tot 6 weken, afhankelijk van de organisatieomvang en de snelheid waarmee respondenten de vragenlijst invullen. Wij houden zelf de vaart erin.

Intake

In een sessie van anderhalf à twee uur scherpen wij scope, doelgroep en respondentenlijst. Doorlooptijd: week 1.

Uitvraag

De vragenlijst van 34 items wordt anoniem uitgezet onder 15 tot 25 stakeholders. Invultijd per persoon: 15 tot 20 minuten. Doorlooptijd: week 1 tot 2.

Analyse

Wij combineren de kwantitatieve scores per pijler en werkstroom met de kwalitatieve interviewbevindingen. Doorlooptijd: week 4.

Interviews

Parallel voeren wij 6 tot 10 verdiepende stakeholderinterviews van 45 tot 60 minuten. Een interview gaat dieper dan een vragenlijst kan. Doorlooptijd: week 2 tot 3.

Terugkoppeling

Wij presenteren de bevindingen in een sessie aan directie of stuurgroep. De rapportage volgt schriftelijk. Doorlooptijd: week 5 tot 6.

Wat krijg je als rapportage

De rapportage werkt op drie lagen. Een totaalbeeld in één plaatje, een uitwerking per pijler en per werkstroom, en drie tot vijf concrete prioriteiten waar je direct mee aan de slag kunt.

Wij combineren de kwantitatieve scores met geanonimiseerde citaten uit de interviews. Een citaat maakt een score begrijpelijk, een score verankert een citaat. Waar survey en interviews elkaar tegenspreken, lichten wij dat expliciet uit. Daar zitten meestal de echte vraagstukken.

Het rapport is bewust schriftelijk plus mondeling. Een schriftelijk rapport zonder presentatie wordt te vaak gearchiveerd. Een presentatie zonder schriftelijke versie verliest detail. De combinatie geeft jullie de basis om intern het gesprek te blijven voeren, ook na onze betrokkenheid.

Voor wie is de scan bedoeld?

De AI Maturity Scan is methodologisch identiek voor alle organisatietypes. Wij stemmen de steekproef en de respondentenkring af op jullie omvang en context. De pijlers en werkstromen blijven gelijk, zodat de uitkomst vergelijkbaar is over organisaties heen.

MKB en familiebedrijven

Voor mkb-bedrijven die zonder eigen AI-team toch grip willen op waar ze staan, en die de eerste investeringen in AI willen onderbouwen voordat ze worden gedaan.

Gemeenten en overheidsorganisaties

Voor gemeenten, provincies en uitvoeringsorganisaties die voor de EU AI Act-deadlines hun beleidskader op orde willen krijgen, en die hun AI-initiatieven bestuurlijk willen verantwoorden.

Zorginstellingen

Voor zorginstellingen die AI willen inzetten zonder te struikelen over privacy, beroepsgeheim en de kritische blik van patiënten en professionals.

Woningcorporaties

Voor woningcorporaties die efficiency zoeken in administratieve processen en huurdersinteractie, en die willen weten waar de grootste hefbomen zitten.

Onderwijsinstellingen

Voor onderwijsinstellingen die het brede ChatGPT-gebruik onder docenten en studenten willen omzetten in beleid, en die de geletterdheidseis uit de EU AI Act willen borgen.

Grotere corporates

Voor corporates die hun AI-strategie willen toetsen aan industriestandaarden, en die structureel willen meten of de uitvoering daadwerkelijk de strategie volgt.

Maturity Scan of Team Scan: welke past?

Organisaties die een Maturity Scan overwegen, zitten doorgaans met één of meer van deze vraagstukken. Één of twee herkenningspunten zijn meestal voldoende reden om te kijken waar jullie staan.

AI Team ScanAI Maturity Scan
NiveauMedewerker in werkcontextOrganisatie
Wie vult inHele team of organisatie, anoniem15 tot 25 stakeholders plus 6 tot 10 interviews
Doorlooptijd2 tot 4 weken4 tot 6 weken
Invultijd per medewerker12 tot 18 minutenWisselend (per stakeholder type)
OutputDashboard op 9 dimensies, optioneel persona-segmentatieSpinnenweb op 7 pijlers plus werkstroomketen
Wanneer kies je ditBij uitrol AI-tools of voor trainingsstrategieBij start AI-strategie of bestuurlijke verantwoording
Meer informatieMeer informatie

Twijfel je welke scan past, of overweeg je een combinatie? In een kennismakingsgesprek scherpen wij samen wat de meest waardevolle eerste stap is.

FAQ

De doorlooptijd is 4 tot 6 weken, van intake tot terugkoppeling. Dat omvat de vragenlijst onder 15 tot 25 stakeholders, 6 tot 10 verdiepende interviews, de analyse en de presentatie van bevindingen aan directie of stuurgroep.

Wij combineren drie bronnen. Ten eerste een toonaangevend marktstandaard voor AI-volwassenheid, dat de zeven pijlers en het vijf-niveau-model levert. Ten tweede peer-reviewed wetenschappelijk onderzoek (onder meer Mikalef en Gupta) naar wat AI-adoptie op organisatieniveau verklaart. Ten derde de EU AI Act als externe norm. Op die fundamenten bouwen wij onze eigen meetlaag van zes werkstromen plus de praktische inzichten uit een jarenlange uitvoeringspraktijk in de Nederlandse energie-, zorg- en publieke sector. Wij zien de bestaande modellen als gereedschap, niet als geheim recept. Onze toegevoegde waarde zit in de combinatie en in de uitvoering.

De prijs is afhankelijk van de organisatieomvang, het aantal respondenten en het aantal interviews. Voor een richtprijs en een offerte op maat kun je het beste een kennismakingsgesprek inplannen. Wij geven in dat gesprek altijd een prijsrange voordat een offerte wordt uitgewerkt.

De scan toetst in pijler 5 (Beleid en toezicht) expliciet aan de EU AI Act, waaronder de geletterdheidseis uit artikel 4 (sinds februari 2025 van kracht) en de bepalingen rond risicoclassificatie en compliance (vanaf augustus 2026 van toepassing). De uitkomst is geen juridisch oordeel, maar wel een onderbouwde indicatie van waar jullie staan ten opzichte van de eisen, en welke onderdelen prioriteit verdienen om compliance op te bouwen.

Wij bouwen over scans heen een eigen benchmark op die wij anoniem en geaggregeerd kunnen meegeven. Daarnaast zijn de pijlers en het 5-niveau-volwassenheidsmodel afgestemd op marktstandaarden, zodat externe vergelijking mogelijk blijft. Bij herhaalmeting na 12 tot 18 maanden kun je bovendien jullie eigen groei statistisch onderbouwen.

Ja. De scan is methodologisch identiek voor alle organisatietypes. Wel passen wij de steekproef en respondentenkring aan op de organisatieomvang: een mkb-bedrijf heeft minder stakeholders dan een gemeente of corporate. De pijlers en werkstromen blijven gelijk, zodat de uitkomst over verschillende organisatietypes vergelijkbaar is.

Individuele antwoorden worden niet aan personen herleidbaar gerapporteerd. Wij rapporteren op pijler-, werkstroom- en eventueel afdelingsniveau, maar nooit op individuele score. Citaten uit interviews gebruiken wij alleen geanonimiseerd, en als de inhoud potentieel herleidbaar is na expliciete instemming van de geïnterviewde.

Plan een kennismakingsgesprek

Een kennismakingsgesprek duurt 30 tot 45 minuten en is altijd vrijblijvend. Wij bespreken jullie context en de vraagstukken die nu spelen, en wij geven aan of een Maturity Scan past, een Team Scan beter geschikt is, of dat een andere weg meer waarde levert.

Vooraf hoef je niets voor te bereiden. Een open gesprek levert vaak meer op dan een dichtgetimmerde agenda.