Het gesprek
AI-tools duiken overal op, medewerkers experimenteren volop, en tegelijk worstelen organisaties met beleid, governance en richting. In deze aflevering van Studio Beeckestijn ging Bart Meerdink met mij in gesprek over wat AI-adoptie nou eigenlijk in de praktijk inhoudt, met als rode draad: hoe maak je van losse cases een organisatiebrede adoptiestrategie? Drie stellingen vormden het ankerpunt voor het gesprek.
Vijf inzichten uit het gesprek
- Medewerkers lopen voor op het bedrijfsbeleid. In vrijwel elke organisatie zie ik dat AI-gebruik op de werkvloer harder gaat dan beleid en governance kunnen bijbenen. Dat is geen probleem om in te dammen, maar een signaal om serieus te nemen: er ligt energie die nu via individuele initiatieven wegvloeit en die je kunt kanaliseren in een gestructureerde aanpak.
- One-size-fits-all werkt niet, vijf archetypes wel. In elke organisatie zie ik grote verschillen in hoe mensen met AI omgaan: van enthousiaste voorlopers die anderen meenemen, via pragmatische toepassers, tot kritische denkers en bewust afwachtenden. Bij Essent werkte ik met vijf herkenbare archetypes als ankerpunt voor gerichte interventies, in plaats van algemene trainingsplannen die voor niemand precies passen.
- Shadow AI is een leerbron, geen probleem om weg te vangen. Wat medewerkers buiten het centrale aanbod om gebruiken, vertelt je precies wat zij in hun werk nodig hebben. Spannend voor de governance officer, waardevol voor de adoptiestrategie. De kunst is niet om shadow AI te elimineren, maar om er snel achter te komen wat er gebruikt wordt, waarom, en wat dat zegt over wat er ontbreekt in het centrale aanbod.
- AI-geletterdheid is geen keuze meer. Niet iedereen hoeft de “lerende Lisa” te zijn die voorop loopt en alles uitprobeert. Maar iedereen moet begrijpen wat AI is, wat collega’s ermee doen, en welke impact het heeft op het eigen werk. Dit is geen optie of nice-to-have, het is basisniveau om relevant te blijven in een organisatie die met AI werkt.
- Maatwerk vraagt geen meer trainingen, maar slimmer onderscheid. Iedere medewerker leert anders, kijkt anders naar technologie en gebruikt AI op een andere manier in het werk. AI-adoptie werkt pas echt als je interventies ontwerpt op die diversiteit: een Karlijn heeft andere ondersteuning nodig dan een Lisa, en een Mark vraagt om weer een andere benadering. Dat is geen ingewikkelder programma, maar een slimmer programma.
Waarom dit ertoe doet
Voor mkb-bedrijven, gemeenten, zorginstellingen en grotere corporates ligt nu de vraag op tafel: hoe maak je van losse AI-experimenten een organisatiebrede aanpak die past bij de mensen die er moeten mee werken? De EU AI Act maakt AI-geletterdheid sinds februari 2025 zelfs een wettelijke verplichting. Maar zonder zicht op de diversiteit van adoptie binnen je organisatie blijft elke aanpak een gok. Hier ligt de winst: niet meer trainingen voor iedereen, maar gerichter beleid en gerichter ontwikkelaanbod, op basis van wat in jouw organisatie werkelijk speelt.
Lees meer over dit onderwerp in het AI & Digital Marketing Trendrapport 2026.
